Dini səs arxivi – keçmişdən gələcəyə səslər

Məqalə

Səs insan yaddaşında xüsusi yer tutur.Bəzən illər əvvəl yazılmış bir Quran tilavəti, bir alimin dərsi və ya bir mərsiyə insanı həmin dövrün atmosferinə qaytara bilir.Bu səslər yalnız audio fayl deyil. Onlar dini və mədəni tariximizin canlı bir hissəsidir.Uzun illər ərzində Azərbaycanda müxtəlif dini səs yazıları hazırlanıb.Quran tilavətləri, dualar, dini çıxışlar, moizələr, elmi dərslər, məclislər, mərsiyələr, müsahibələr, dini nəğmələr və radio proqramları müxtəlif formatlarda qeydə alınıb.Keçmişdə bu materialların böyük hissəsi maqnitofon kasetlərində saxlanılırdı. Daha sonra CD və digər rəqəmsal daşıyıcılardan istifadə olunmağa başladı.Bu gün isə minlərlə səs yazısı kompüterlərdə, telefonlarda, köhnə disklərdə və şəxsi arxivlərdə pərakəndə vəziyyətdədir.DiniArxiv-in məqsədi həmin materialları mümkün qədər sistemli şəkildə toplamaq və qorumaqdır.Audio arxivində yalnız hazır və redaktə olunmuş fayllar deyil, mümkün olduqda orijinal səs yazılarının da saxlanması vacibdir.Xam səs faylı gələcəkdə texniki cəhətdən yenidən işlənə, səs keyfiyyəti yaxşılaşdırıla və müxtəlif yeni layihələrdə istifadə oluna bilər.Məsələn, otuz il əvvəl maqnitofonla yazılmış bir moizənin təmizlənmiş MP3 versiyası istifadəçi üçün rahatdır. Lakin həmin yazının mümkün qədər keyfiyyətli orijinal rəqəmsal nüsxəsi arxiv baxımından daha qiymətlidir.Səs faylı ilə birlikdə onun haqqında məlumatın qorunması da vacibdir.Kim danışır? Yazı hansı tarixdə hazırlanıb? Hansı məclis və ya tədbirə aiddir? Harada qeydə alınıb? Mövzusu nədir?Bu məlumatlar yazılmadıqda illər sonra qiymətli bir səs faylının kimə aid olduğunu müəyyən etmək çox çətin ola bilər.DiniArxiv audio materialları məhz bu məlumatlarla birlikdə qorumağı hədəfləyir.Belə bir arxiv tədqiqatçılar, dini media istehsalçıları, tələbələr və tarixi mənbələrlə maraqlanan istifadəçilər üçün böyük əhəmiyyət daşıya bilər.

Yekun

Keçmişin səsləri gələcək üçün qorunmağa dəyər.Bir vaxtlar kasetdə saxlanılan səs bu gün rəqəmsal şəkildə qorunduqda gələcək nəsillərə çata bilər.DiniArxiv dini səs yaddaşımızın itirilməməsi üçün geniş və sistemli audio fondu yaratmağı qarşısına məqsəd qoyur.