Müəllif və nəşr hüquqlarına hörmət – DiniArxiv-in əsas prinsiplərindən biri

Dini irsi qorumaq hüquqlara hörmətsizlik demək deyil

DiniArxiv dini və İslami məzmunun sistemli şəkildə toplanması, qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması məqsədilə yaradılmış rəqəmsal arxiv layihəsidir.Bu istiqamətdə fəaliyyət göstərərkən bizim üçün əsas prinsiplərdən biri müəlliflərin, tərcüməçilərin, nəşriyyatların, prodüserlərin, dizaynerlərin və digər əsər sahiblərinin hüquqlarına hörmət etməkdir.DiniArxiv heç bir halda müəllif və nəşr hüquqlarını görməzdən gəlməyi, hüquq sahibinin iradəsinə zidd şəkildə əsərləri yaymağı və ya qanunsuz fəaliyyət göstərməyi öz məqsədi hesab etmir.Əksinə, bizim istəyimiz dini və mədəni irsin hüquq sahibləri ilə əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimad əsasında qorunmasıdır.

Arxivləşdirmə ilə kommersiya istifadəsi eyni anlayış deyil

Bir əsərin arxivdə qorunması onun avtomatik olaraq sərbəst satışa, yenidən nəşrə və ya kommersiya istifadəsinə açıq olması demək deyil.DiniArxiv-də hər bir materialın hüquqi vəziyyətinə mümkün qədər diqqətlə yanaşılması nəzərdə tutulur.Bəzi əsərlər müəllif və ya naşirin razılığı ilə tam şəkildə istifadəçilərə təqdim edilə bilər. Bəzi materialların yalnız məlumatı, üz qabığı, təsviri və biblioqrafik məlumatları arxivləşdirilə bilər. Digər əsərlərdə isə hüquq sahibinin müəyyən etdiyi xüsusi istifadə və paylaşım şərtləri tətbiq oluna bilər.Əgər bir kitab və ya digər əsər hazırda satışdadırsa, onun müəllifi və ya nəşriyyatı kommersiya hüquqlarını qoruyursa, DiniArxiv həmin hüquqlara hörmət etməyi vacib hesab edir.Məqsədimiz nəşriyyatların satışına mane olmaq deyil.Əksinə, mümkün olduğu hallarda arxiv məlumatlarının istifadəçini rəsmi nəşrə, hüquq sahibinə və ya əsərin qanuni əldə edilə biləcəyi mənbəyə yönləndirməsi daha düzgün yanaşmadır.

Müəllif və naşirlərlə birlikdə daha güclü arxiv yaratmaq istəyirik

DiniArxiv böyük və etibarlı bir dini arxivin yalnız əməkdaşlıq yolu ilə formalaşa biləcəyinə inanır.İllər ərzində yüzlərlə müəllif, tərcüməçi, nəşriyyat və mədəniyyət qurumu dini məzmunun hazırlanması üçün böyük əmək sərf edib.Bir kitabın yazılması illər çəkə bilər. Tərcüməçi bir əsərin başqa dilə çatdırılması üçün böyük zəhmət sərf edir. Nəşriyyat redaktə, dizayn, çap və yayım üçün maliyyə və insan resursları ayırır.Eyni vəziyyət audio, video və qrafik əsərlərə də aiddir.Bu əməyin dəyərini qorumaq DiniArxiv-in fəaliyyət fəlsəfəsinin ayrılmaz hissəsidir.Biz müəlliflərdən, tərcüməçilərdən, naşirlərdən və digər hüquq sahiblərindən yalnız əsərlərinin paylaşılmasına razılıq istəmirik. Onları öz arxivlərinin gələcək üçün qorunmasında DiniArxiv-in tərəfdaşı olmağa dəvət edirik.Müəllif və ya nəşriyyat istədiyi materialın hansı formada təqdim ediləcəyini müəyyən edə bilər.Məsələn, əsərin yalnız məlumatları və üz qabığı təqdim edilə, müəyyən hissəsi oxumaq üçün açıla, tam elektron versiyası razılıq əsasında yayımlana və ya istifadəçi əsərin rəsmi satış mənbəyinə yönləndirilə bilər.Bu model həm dini məzmunun tanıdılmasına, həm də hüquq sahibinin maraqlarının qorunmasına imkan verir.

Satışda olan əsərlərin hüquqlarını qorumaq niyyətindəyik

DiniArxiv-in məqsədi dini kitab və digər əsərlərin kommersiya dövriyyəsini pozmaq deyil.Əgər bir nəşriyyat kitabı çap edir və satırsa, həmin nəşrin davam etməsi dini ədəbiyyatın inkişafı üçün vacibdir.Nəşriyyatların fəaliyyət göstərməsi yeni kitabların hazırlanmasına, yeni tərcümələrin ortaya çıxmasına və müəlliflərin yaradıcılığının davam etməsinə şərait yaradır.Bu səbəbdən arxivçilik fəaliyyəti nəşriyyat fəaliyyətinin alternativi kimi deyil, onu tamamlayan bir fəaliyyət kimi görülməlidir.Bir əsərin tarixi və biblioqrafik məlumatı DiniArxiv-də qoruna, istifadəçi həmin kitab haqqında məlumat əldə edə və eyni zamanda onun mövcud rəsmi satış mənbəyinə yönləndirilə bilər.Beləliklə, həm əsər gələcək üçün sənədləşdirilir, həm də hüquq sahibinin kommersiya maraqları qorunur.

Bu günün rəqəmsal arxivi sabahın elmi mənbəyidir

DiniArxiv-in uzunmüddətli məqsədi yalnız bugünkü istifadəçilərə xidmət göstərmək deyil.Dünya sürətlə dəyişir.Rəqəmsal kitabxanalar, süni intellekt sistemləri, ağıllı axtarış vasitələri, avtomatik tərcümə, mətn analizi və yeni tədqiqat texnologiyaları hər il daha böyük imkanlar yaradır.Gələcəkdə dini və tarixi tədqiqatların əhəmiyyətli hissəsinin böyük və düzgün hazırlanmış rəqəmsal arxivlər üzərindən aparılması ehtimalı çox yüksəkdir.Süni intellekt sistemlərinin də etibarlı nəticələr təqdim edə bilməsi üçün etibarlı, düzgün təsnif edilmiş və mənbəsi məlum olan məlumatlara ehtiyacı vardır.Əgər bu gün kitablarımız, tarixi audio yazılarımız, video materiallarımız, sənədlərimiz və qrafik irsimiz düzgün şəkildə arxivləşdirilməsə, gələcək texnologiyalar bu irsdən istifadə edə bilməyəcək və ya natamam mənbələr əsasında nəticə çıxaracaq.Bu baxımdan rəqəmsal arxiv yaratmaq yalnız faylları bir serverdə saxlamaq demək deyil.Bu, gələcəyin bilik infrastrukturu üçün mənbə hazırlamaqdır.Lakin gələcək texnologiyalar üçün arxiv yaratmaq da hüquq sahiblərinin hüquqlarını aradan qaldırmır.DiniArxiv hesab edir ki, texnologiyanın inkişafı ilə müəllif hüquqlarına hörmət bir-birinə zidd anlayışlar deyil. Əksinə, gələcəyin etibarlı rəqəmsal sistemləri məhz mənbəsi, müəllifi və istifadə hüquqları düzgün müəyyən edilmiş məlumat üzərində qurulmalıdır.

İtirmək əvəzinə, razılıqla qoruyaq

Bir çox qiymətli dini əsər zaman keçdikcə fiziki və rəqəmsal daşıyıcıların köhnəlməsi səbəbindən itmək təhlükəsi ilə üzləşir.Nəşriyyat bağlana bilər. Sayt fəaliyyətini dayandıra bilər. Köhnə sərt disk sıradan çıxa bilər. Çap kitabının son nüsxələri yox ola bilər. Bir studiyanın arxivində saxlanılan orijinal video və audio faylları texniki problem nəticəsində itirilə bilər.Belə halların qarşısını almağın ən doğru yolu hüquq sahibləri ilə əməkdaşlıq edərək materialların təhlükəsiz şəkildə arxivləşdirilməsidir.Biz inanırıq ki, bir əsərin həm hüquqlarını qorumaq, həm də onun gələcək nəsillər üçün itməsinin qarşısını almaq mümkündür.Bu iki məqsəd bir-birinə qarşı deyil.Əksinə, düzgün qurulmuş rəqəmsal arxiv bu iki məqsədi eyni anda həyata keçirə bilər.

Hüquq sahiblərinə müraciətimiz

DiniArxiv müəllifləri, tərcüməçiləri, nəşriyyatları, media qurumlarını, dizaynerləri və digər əsər sahiblərini əməkdaşlığa dəvət edir.Əgər sizə məxsus və ya hüquqlarını idarə etdiyiniz dini məzmun varsa, onun gələcək üçün necə qorunması və hansı şərtlərlə təqdim edilməsi barədə bizimlə əməkdaşlıq edə bilərsiniz.Materialın tam açıq yayımlanması mütləq deyil.Siz onun istifadə şərtlərini müəyyən edə, yalnız arxivləşdirilməsinə razılıq verə, müəyyən versiyasının təqdim edilməsini seçə və ya istifadəçilərin rəsmi satış mənbəyinə yönləndirilməsini istəyə bilərsiniz.DiniArxiv üçün əsas məsələ əsər sahibinin hüquqlarını qorumaqla yanaşı, həmin əsərin tarixdən silinməsinin qarşısını almaqdır.

Yekun

DiniArxiv-in məqsədi qanunsuz yayım platforması yaratmaq deyil.Məqsədimiz müəlliflərin, tərcüməçilərin, naşirlərin və digər hüquq sahiblərinin zəhmətinə hörmət edərək dini və İslami irsimizin mümkün qədər böyük hissəsini onların razılığı və əməkdaşlığı ilə qorumaqdır.Bu gün qoruduğumuz kitablar, audio və video yazılar, sənədlər və qrafik əsərlər sabah tədqiqatçıların, tələbələrin, müəlliflərin və yeni texnologiyaların istifadə etdiyi qiymətli mənbələrə çevrilə bilər.İnanırıq ki, hüquqlara hörmət etməklə irsi qorumaq mümkündür.DiniArxiv – müəllifin haqqını qoruyaraq əsəri gələcəyə çatdırmaq üçün.