Dini kitabların böyük rəqəmsal arxivi

Məqalə

Kitab əsrlər boyunca bilik və düşüncənin qorunmasının ən mühüm vasitələrindən biri olub. İslam dünyasında da dini elmlərin, tarixin, fəlsəfənin, əxlaqın və mənəvi biliklərin nəsildən-nəslə ötürülməsində kitabların xüsusi yeri vardır.Quran elmləri, təfsir, hədis, fiqh, əqidə, kəlam, fəlsəfə, əxlaq, irfan, İslam tarixi, Peyğəmbər (s) və Əhli-beyt (ə) həyatı, ailə, tərbiyə, uşaqlar və gənclər üçün dini maarifləndirmə kimi çoxsaylı mövzularda yüzlərlə və minlərlə əsər hazırlanıb.Azərbaycan dilində dini kitab nəşri də uzun illər ərzində böyük bir yol keçib.Müxtəlif müəlliflər Azərbaycan dilində əsərlər qələmə alıb, çoxsaylı dini kitablar ərəb, fars, rus, türk və digər dillərdən Azərbaycan dilinə tərcümə olunub. Müxtəlif nəşriyyatlar və mədəniyyət mərkəzləri bu əsərlərin çapına və yayılmasına böyük əmək sərf ediblər.Lakin zaman keçdikcə bu kitabların bir hissəsini tapmaq çətinləşir.Bəzi nəşrlərin tirajı başa çatır və onlar yenidən çap olunmur. Bəzi kitabların yalnız köhnə çap nüsxələri qalır. Bəzilərinin elektron faylları isə fərqli sayt və şəxsi arxivlərdə pərakəndə şəkildə saxlanılır.DiniArxiv-in Kitablar bölməsinin əsas məqsədi dini və İslami mövzuda hazırlanmış kitabların mümkün qədər geniş və sistemli rəqəmsal fondunu yaratmaqdır.Burada yalnız yeni kitabların deyil, əvvəlki illərdə və onilliklərdə nəşr edilmiş əsərlərin də toplanması nəzərdə tutulur.Arxivdə kitabların müxtəlif versiyalarının qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Mümkün olduğu hallarda istifadə üçün hazırlanmış PDF faylı ilə yanaşı kitabın yüksək keyfiyyətli çap faylı, EPUB versiyası, mətn faylı və digər mövcud formatları da qoruna bilər.Çünki hər formatın gələcək üçün ayrı dəyəri vardır.PDF istifadəçinin kitabı rahat oxumasına imkan verir. EPUB mobil cihaz və elektron kitab oxuyucularında daha uyğun istifadə oluna bilər. Mətn formatı gələcəkdə axtarış, tədqiqat və rəqəmsal emal üçün əhəmiyyətlidir. Yüksək keyfiyyətli çap faylı isə kitabın gələcəkdə yenidən nəşr olunmasına kömək edə bilər.DiniArxiv kitabları yalnız fayl şəklində toplamaq istəmir.Hər bir kitab haqqında biblioqrafik məlumatların qorunması da layihənin mühüm hissəsidir.Kitabın adı, müəllifi, tərcüməçisi, redaktoru, nəşriyyatı, nəşr ili, ISBN məlumatı, dili, mövzusu, səhifə sayı və mümkün olduğu hallarda nəşrin tarixi haqqında digər məlumatlar gələcək tədqiqat üçün qiymətli ola bilər.Bu yanaşma ilə zaman keçdikcə DiniArxiv daxilində Azərbaycan dilində dini kitabların geniş rəqəmsal biblioqrafiyasının yaradılması mümkündür.İstifadəçi müəyyən müəllifin bütün əsərlərini, müəyyən tərcüməçinin tərcümələrini və ya müəyyən nəşriyyatın müxtəlif illərdə çap etdiyi dini kitabları eyni sistem daxilində görə bilər.Həmçinin müəyyən mövzu üzrə illər ərzində hansı kitabların nəşr edildiyini araşdırmaq mümkün ola bilər.Bu xüsusiyyət DiniArxiv-i sadəcə kitab yükləmə saytından fərqləndirərək onu elmi və mədəni araşdırmalar üçün də faydalı mənbəyə çevirir.

Yekun

Hər bir kitab bir müəllifin düşüncəsinin, bir tərcüməçinin əməyinin və bir nəşriyyatın fəaliyyətinin nəticəsidir.Bu əsərlərin düzgün şəkildə qorunması dini və elmi yaddaşımızın qorunması deməkdir.DiniArxiv müəllifləri, tərcüməçiləri və nəşriyyatları öz kitab arxivlərini bu ümumi rəqəmsal fondun formalaşmasına təqdim etməyə dəvət edir.